“Công việc hơi ngoài JD – nghỉ việc.”
“Sếp có vẻ hơi khó – nghỉ việc.”
“Gặp một đồng nghiệp mình không ưa – nghỉ việc.”
“Team không hợp vibe – nghỉ việc.”
Nghe quen không?
Mình không phủ nhận rằng có những môi trường thật sự không phù hợp. Có những nơi độc hại, thiếu tôn trọng, thiếu công bằng, thiếu cơ hội phát triển. Rời đi trong những trường hợp đó là điều hoàn toàn hợp lý.
Nhưng cũng có một sự thật khác ít người muốn nhìn thẳng vào. Đó là không phải lần nghỉ việc nào cũng vì công ty tệ. Có những lần mình rời đi vì mình chưa đủ hiểu vấn đề của chính mình nằm ở đâu.
Và nếu không nhìn ra phần gốc đó, thì sang công ty khác, rất có thể mình sẽ lại gặp một phiên bản khác của câu chuyện cũ.
Công việc mới vẫn sẽ có thứ ngoài JD. Sếp mới vẫn có thể khó. Đồng nghiệp mới vẫn có người hợp, người không. Áp lực vẫn có. Mâu thuẫn vẫn có. Những thứ khiến mình khó chịu hôm nay, rất có thể sẽ quay lại dưới một cái tên khác, một bối cảnh khác.
Khác môi trường làm việc.
Nhưng cùng một vòng lặp.
Điều đáng sợ nhất không phải là nghỉ việc nhiều khiến CV bị nát. Mà là mình nghỉ rất nhiều lần, nhưng lại không thật sự trưởng thành hơn sau mỗi lần rời đi.
Có người đổi 3 công ty trong 2 năm, nhưng vấn đề vẫn y như cũ. Ở đâu cũng thấy sếp khó, đồng nghiệp phiền, việc nhiều, áp lực cao, không được thấu hiểu, không được ghi nhận. Đến một lúc nào đó, mình cần đủ trung thực để tự hỏi: liệu vấn đề nằm hoàn toàn ở môi trường, hay có một phần xuất phát từ cách mình nhìn, mình phản ứng, mình làm việc, và mình kỳ vọng?
Có thể gốc rễ nằm ở việc mình chịu áp lực kém, nên cứ gặp việc khó là muốn rời đi. Có thể mình thiếu kỹ năng giao tiếp, nên cứ va chạm một chút với đồng nghiệp là thấy mối quan hệ “toxic”. Có thể mình kỳ vọng được hướng dẫn quá nhiều, nhưng lại chưa chủ động để tự học, tự hỏi, tự tiến lên. Có thể mình muốn được ghi nhận rất nhanh, nhưng phần đóng góp thực tế vẫn chưa đủ tạo ra kết quả rõ ràng.
Cũng có thể, mình đang mang theo một phiên bản khá mong manh của bản thân vào công việc. Mình dễ tự ái. Dễ chạm tự trọng. Dễ thấy mình không được trân trọng chỉ vì ai đó góp ý hơi thẳng. Dễ diễn giải một yêu cầu cao thành “sếp khó”. Dễ xem một va chạm bình thường trong công việc thành “môi trường không phù hợp”.
__
Vậy thì, để thay đổi, thử xem những khia cạnh dưới đây:
1. Problem hay Pattern – Vấn đề nhất thời hay một mô thức lặp lại?
Trước khi nghỉ, đừng chỉ mang theo những bức xúc cá nhân, hay nêu lên những vấn đề nổi cộm ở chỗ làm.
Hãy hỏi thêm: “Mình đã từng gặp kiểu vấn đề này ở đâu nữa chưa?”
Nếu ở 3 nơi khác nhau mình đều thấy bị làm với sếp thích kiểm soát. Có thể mình chưa tạo được đủ sự tin cậy để được trao quyền.
Nếu ở đâu mình cũng thấy đồng nghiệp “khó hợp tác”, có thể không chỉ vì người khác khó. Có thể mình cũng chưa đủ mở, chưa đủ rõ, chưa đủ khéo trong cách làm việc cùng người khác.
Nếu đi đâu mình cũng nhanh chán, có thể vấn đề không nằm ở công ty thiếu thú vị. Có thể mình chưa rèn được năng lực đi qua giai đoạn nhàm chán – mà đó lại là giai đoạn có mặt trong hầu hết mọi công việc tử tế.
Nhận ra pattern quan trọng hơn giải quyết một problem đơn lẻ.
Vì problem thì thuộc về từng nơi. Còn pattern là thứ mình mang theo từ nơi này sang nơi khác.
__
2. Self-awareness – Tự nhận diện mình đang thiếu gì
Không phải ai nghỉ việc sớm cũng là thiếu bền bỉ. Có người nghỉ vì họ thật sự tỉnh táo. Nhưng cũng có nhiều trường hợp, quyết định nghỉ đến từ sự mơ hồ.
Mơ hồ về năng lực của bản thân.
Mơ hồ về kỳ vọng nghề nghiệp.
Mơ hồ về thứ mình muốn học.
Mơ hồ về điều mình có thể chịu đựng và điều mình nhất định không chấp nhận.
Khi mình chưa rõ mình là ai trong công việc, mình sẽ rất dễ phản ứng theo cảm xúc. Hôm nay bị góp ý, thấy muốn nghỉ. Mai bị giao việc khó, lại muốn nghỉ. Mốt thấy đồng nghiệp giỏi hơn mình, bắt đầu tự nghi ngờ rồi muốn nghỉ tiếp.
Không phải vì công ty sai hoàn toàn. Mà vì nội lực của mình chưa đủ vững để đi qua những đoạn bình thường của hành trình đi làm.
__
3. Ownership – Mình đã thật sự làm phần việc của mình chưa?
Mình thấy nhiều bạn rất nhanh trong việc kết luận môi trường không ổn, nhưng lại khá chậm trong việc tự hỏi bản thân đã làm gì để cải thiện tình hình.
Mình đã nói chuyện rõ ràng với sếp chưa?
Mình đã hỏi lại khi chưa hiểu chưa?
Mình đã chủ động xin feedback chưa?
Mình đã thử thay đổi cách phối hợp với đồng nghiệp chưa?
Mình đã nỗ lực vượt qua một giai đoạn khó đủ lâu chưa?
Rất nhiều vấn đề trong công việc không tự biến mất. Chúng cần mình bước vào, xử lý, đối thoại, va chạm, điều chỉnh. Nếu mình chỉ đứng ngoài quan sát rồi thất vọng, mình sẽ luôn cảm thấy môi trường này chưa đủ tốt cho mình.
Nhưng có khi, môi trường cũng đang chờ mình trưởng thành hơn một chút, bền bỉ hơn một chút, nỗ lực nhiều hơn nữa, để thật sự bước vào cuộc chơi.
__
4. Emotional maturity – Độ chín cảm xúc cực kỳ quan trọng
Đi làm không phải là đi tìm chỗ khiến mình vui vẻ thư giãn. Đi làm là học cách vẫn giữ được sự chuyên nghiệp và bình tĩnh ngay cả khi có những thứ làm mình không thoải mái.
Có người chỉ vì 1 câu nhắn tin của sếp mà mất động lực cả tuần. Có người chỉ vì một đồng nghiệp ít cười mà tự kết luận mình không được chào đón. Có người chỉ vì bị feedback vài lần mà nghĩ công ty không ghi nhận mình.
Khi cảm xúc đi trước nhận thức, mình sẽ rất dễ đưa ra những quyết định lớn từ những nguyên nhân rất nhỏ.
Độ chín trong cảm xúc không phải lúc nào cũng tươi cười hớn hở hay gạt bỏ cảm xúc cá nhân. Trưởng thành là biết phân biệt đâu là chuyện cần đối diện, đâu là chuyện cần bỏ qua, đâu là chuyện nên góp ý, và đâu là chuyện mình cần tự điều chỉnh bên trong.
__
5. Stay or Leave – Ở lại hay rời đi, hãy chọn bằng sự hiểu biết và suy nghĩ tích cực
Không phải cứ ở lại là đúng. Cũng không phải cứ nghỉ là dở.
Nhưng trước khi nghỉ, hãy thử trả lời những câu hỏi sau:
- Điều mình đang khó chịu là một vấn đề thật sự mà mình không thể thay đổi được, hay chỉ là một cảm giác nhất thời của riêng mình?
- Đây là đặc thù của riêng công ty này, hay là kiểu vấn đề mình đi đâu cũng gặp?
- Mình đã làm hết phần việc thuộc về mình chưa? Mình đã nỗ lực hết sức để tác động đến sự thay đổi theo hướng mình mong muốn chưa?
- Nếu sang công ty mới, điều gì đảm bảo rằng câu chuyện này sẽ không lặp lại?
Nếu không trả lời được những câu đó, quyết định nghỉ việc dễ chỉ là một cách đổi bối cảnh.
Có người nghỉ việc xong thấy nhẹ nhõm vài tuần. Nhưng rồi sang nơi mới, mọi thứ lại bắt đầu y như cũ. Vẫn áp lực. Vẫn mâu thuẫn. Vẫn không vừa ý.
Lúc đó mới nhận ra, hóa ra mình không chỉ cần đổi công ty. Mình cần đổi cách nhìn, đổi cách làm, và lớn lên ở chính những điểm yếu mà trước giờ mình hay né tránh.
__
Nói một cách đơn giản hơn, nếu gốc rễ nằm ở bên trong mà mình chỉ chăm chăm thay đổi bên ngoài, thì bao nhiêu lần nhảy việc cũng không đủ.
Nghỉ việc không sai. Nhưng nghỉ mà không hiểu cốt lõi vấn đề, thì rất dễ chỉ là đổi chỗ để bắt đầu lại cùng một bài toán cũ, dưới một lớp vỏ bọc khác.
Và lúc đó, điều làm mình mệt nhất không còn là công ty nữa. Mà là cảm giác: sao đi đâu cũng thấy không ổn. Và dần dà, nó sẽ tạo ra sự tự ti cho chính suy nghĩ của mình. Mình ko đủ tốt, ko đủ giỏi, ko thể tìm được môi trường phù hợp, ko biết công việc nào là công việc hoàn hảo dành cho mình…
Vì vậy, đôi khi, điều mình cần thay đổi đầu tiên, không phải là thay đổi nơi làm việc.
Mà là, nhìn nhận lại chính phiên bản hiện tại của mình ở từng công việc.
🌷Jodi.
#Growthmindset #PeakPerformance #GrowBitbyBit #CareerClarity
